Solitaire'in Tarihi: Patience'tan Klondike'a

Avrupa'daki kökenler

Tek kişilik kart oyunları en az 18. yüzyılın sonlarına dayanır. "Patience" adlı bir oyunun bilinen en eski tarifi, Alman oyun derlemesi Das neue Königliche L'Hombre-Spiel'de yer alır. Bu baskı genellikle 1783'e tarihlenir, bazı kaynaklar 1788 der. İlginç olan, bu ilk anlatımın sırayla oynayan iki kişilik bir oyunu tarif etmesidir. Kökeni genellikle Almanya ya da İskandinavya'ya bağlanır ve erken dönem yazıların büyük kısmı Fransa'dan gelir. Bu yüzden oyuna İngiliz İngilizcesinde patience, Fransızcada réussite, Amerikan İngilizcesinde ise solitaire denir.

19. yüzyıldaki patience modası

1800'lerde patience Avrupa'nın her yerinde moda bir uğraş oldu. İngiltere'de yüzyılın ikinci yarısında, basılı oyun derlemeleri sayesinde yaygınlaştı. Lady Adelaide Cadogan'ın ilk kez 1870 civarında yayımlanıp defalarca basılan Illustrated Games of Patience kitabı, genellikle İngilizcedeki ilk patience derlemesi kabul edilir. Onunki gibi kitaplar, her biri kendi adı ve kuralları olan onlarca dizilimi yaydı.

"Klondike" adı nereden geliyor

Bugün Klondike dediğimiz oyun 20. yüzyılın başında kitaplarda görünür. 1905 tarihli bir kitap üçer kart çekilen sürümü anlatır; 1913 ve 1914 tarihli Amerikan baskıları ise Klondike adını kullanır. Ad sıklıkla, 1890'ların sonunda tahminen 100.000 maden arayıcısını Kanada'nın Yukon bölgesine çeken Klondike Altına Hücum'una bağlanır. Bu akla yatkın ama belgelenmemiştir; kesin bir gerçek değil, olası bir hikâye olarak görmek daha doğru.

Kart masasından ekrana

Solitaire bilgisayara çok uygundu: tek oyuncu, rakip yok, net kurallar. Dönüm noktası 1990'da, Microsoft'un Windows 3.0 ile birlikte Solitaire'i sunmasıyla geldi.

• Programı o dönem stajyer olan Wes Cherry yazdı, kartları tasarımcı Susan Kare çizdi.
• Microsoft'a göre oyun, insanların fareyi kullanmayı öğrenmesine yardım etti: kart sürüklemek, pencere ve dosya sürüklemek için mükemmel bir alıştırmaydı.
• O zamandan beri bir milyardan çok daha fazla bilgisayarda çalıştı.
• 2019'da Dünya Video Oyunları Şöhretler Müzesi'ne (World Video Game Hall of Fame) girdi.

Sonraki Windows sürümleri FreeCell ve Spider Solitaire'i ekledi; ikisi de kendi başına birer klasik oldu.

İnternette Solitaire

Tarayıcılar akıcı sürükle-bırak yapabilir hale gelince Solitaire internete taşındı. Bugün herkes hiçbir şey kurmadan bir oyun açabiliyor. İnternet, bu tek kişilik oyunu yeniden sosyal hale de getirdi: paylaşılan oyunlarda pek çok kişi aynı karışık desteyi oynar ve sonuçlar adilce karşılaştırılır. Canlı maçlar Solitaire'i yeniden bir yarışa dönüştürdü; iki kişinin sırayla oynadığı o ilk 18. yüzyıl tarifine şaşırtıcı derecede yakın.

VSolitaire'de Klondike

VSolitaire klasik kuralları korur: yedi sütun, dört temel deste, 1 Çek ya da 3 Çek. Bunun yanında yalnızca internette anlamlı olanları ekler:

• herkesin aynı oyunu oynadığı bir Günlük Meydan Okuma;
• arkadaşlarla maçlar;
• herkese açık sıralamalar.

Oyunu milyonlarca kişinin öğrendiği gibi öğrenmek istiyorsan Klondike nasıl oynanır ile başla.